Τα συμπεράσματα της πρώτης συνεδρίασης της «Circular Plastics Alliance»

Οι συμμετέχοντες στην πρώτη συνάντηση της «Circular Plastics Alliance» (Συμμαχία των πλαστικών για την κυκλική οικονομία) συμφώνησαν στα κάτωθι:

  • Να εργαστούν μαζί προκειμένου να συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να πωλούνται περίπου 10 εκατομμύρια τόνοι ανακυκλωμένων πλαστικών στην αγορά έως το 2025.
  • Να εργαστούν μαζί όλοι όσοι απαρτίζουν την αλυσίδα αξίας της βιομηχανίας των πλαστικών.
  • Να εργαστούν μαζί για την επίτευξη πέντε στόχων, που αποτελούν προτεραιότητες:
  1. Καλύτερη συλλογή και διαχωρισμό των πλαστικών απορριμμάτων.
  2. Καλύτερο σχεδιασμό προϊόντων με στόχο την ανακύκλωση.
  3. Μεγαλύτερη περιεκτικότητα ανακυκλωμένων πλαστικών σε νέα προϊόντα.
  4. Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) με επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένης της χημικής ανακύκλωσης.
  5. Παρακολούθηση της προόδου όλων των παραπάνω.

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι ο στόχος των 10 εκατομμυρίων τόνων ανακυκλωμένου πλαστικού είναι μεν εφικτός, αλλά για να επιτευχθεί θα πρέπει να γίνουν οι ακόλουθες δράσεις:

  • Επένδυση σε πολλές τεχνολογίες ανακύκλωσης, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών χημικής ανακύκλωσης.
  • Εφαρμογή χωριστής συλλογής πλαστικών αποβλήτων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Βελτίωση της διαλογής πλαστικών απορριμμάτων. Αυτό απαιτεί την επένδυση σε υποδομές έρευνας και ανάπτυξης αλλά και διαχείρισης αποβλήτων, ώστε να ταξινομούνται κατάλληλα οι πολυστρωματικές ή εύκαμπτες συσκευασίες όπως τα φύλλα πλαστικών.
  • Βελτίωση της ανακυκλωσιμότητας (recyclability) των πλαστικών προϊόντων (σχεδιασμός προϊόντος).


Στην πρώτη αυτή συνεδρίαση υπήρξε κοινός τόπος στο ότι η ότι όλη η αλυσίδα αξίας της βιομηχανίας είναι έτοιμη να επενδύσει περισσότερα ενώ παράλληλα υπήρξε η δέσμευση να γίνουν καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες σε εθελοντική βάση για να επιτευχθεί ο στόχος των 10 εκατομμυρίων τόνων πλαστικών. Ζητήθηκε από την «Circular Plastics Alliance» να ενθαρρύνει νέες εθελοντικές δεσμεύσεις από τη βιομηχανία. Θα πρέπει όμως και οι δημόσιες αρχές να βοηθήσουν τον κλάδο να υλοποιήσει τις δράσεις του και τους φιλόδοξους στόχους, που έθεσε, παρέχοντας ένα  νομικό πλαίσιο που θα είναι σαφές και θα αφορά ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η νομοθεσία που ισχύει για την ανακύκλωση πλαστικών και τα ανακυκλωμένα πλαστικά υλικά δεν θα πρέπει να αποθαρρύνει την ανακύκλωση ή να προκαλεί αντιφατικά μηνύματα.

Υπήρξε, επίσης, συναίνεση από όλους τους συμμετέχοντες για τον στόχο της δημιουργίας ενός αξιόπιστου συστήματος παρακολούθησης της προόδου και της διασφάλισης της εμπιστοσύνης μεταξύ των εμπλεκομένων μερών.

Αρκετοί συμμετέχοντες τόνισαν ότι στόχος αποτελεί η διατήρηση της ποιότητας και της αξίας των παρθένων υλικών, μετά την ανακύκλωση, όποτε αυτό είναι εφικτό – σε αντίθεση με το «downcycling» (υποβαθμιστική ανακύκλωση). Αυτό τονίστηκε ιδιαίτερα για τους διαφορετικούς βαθμούς επαφής με τα τρόφιμα («από το δοχείο γιαουρτιού έως το δοχείο  γιαουρτιού»).

Πολλοί συμμετέχοντες τόνισαν επίσης ότι στόχος είναι να συλλεχθούν όλα τα πλαστικά απόβλητα και να μην διοχετεύονται καθόλου σε χώρους υγειονομικής ταφής. Οι καταναλωτές πρέπει να εκπαιδευτούν κατάλληλα για να εκτιμήσουν την αξία των πλαστικών, να μην μολύνουν το περιβάλλον και να απορρίπτουν σωστά τα πλαστικά απόβλητα.

ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1.Ομάδα συλλογής και διαχωρισμού των πλαστικών απορριμμάτων

Η ομάδα αυτή συμφώνησε σε 4 βασικά ζητήματα:

Α) Τα πλαστικά απορρίμματα δεν θα πρέπει να καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Θα πρέπει να απαγορευτεί η ταφή πλαστικών αποβλήτων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Β) Απαιτούνται νέες τεχνολογίες προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα των διαχωρισμένων πλαστικών απορριμμάτων. Ιδιαίτερα χρειάζονται νέες τεχνολογίες διαλογής, π.χ. drones. Οι νέες τεχνολογίες θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν καλής ποιότητας πρώτες ύλες για τις ανάγκες της χημικής ανακύκλωσης.

Γ) Η απόρριψη και ο διαχωρισμός θα πρέπει να είναι εύκολος για τους καταναλωτές. Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι καλύτερα ενημερωμένοι και να δρουν υπεύθυνα (επικοινωνία).

Δ) Υπάρχει ανάγκη επενδύσεων και βελτίωσης των υποδομών και των πρακτικών διαχείρισης αποβλήτων σε τοπικό επίπεδο (δήμοι).

Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη συζήτηση ήταν οι: «FoodDrink Europe»,  «ACR +», «EXPRA», «ORGALIM», «Eurocommerce», «Plastics Recyclers Europe», «Plastics Europe», «EUMEPS», «Cosmetics Europe» και «EFBW»

Η ομάδα επέμεινε στην ανάγκη δημιουργίας μιας πλατφόρμας όλων των εμπλεκομένων φορέων, που θα αφορά τη συλλογή και τον διαχωρισμό των πλαστικών. Σε αυτήν την πλατφόρμα θα πρέπει να συμμετάσχουν δήμοι, ενώσεις καταναλωτών και μέσα ενημέρωσης. Έτσι θα δοθεί η ευκαιρία να δοκιμαστούν λύσεις σε πιλοτικό επίπεδο πριν τη λήψη των οριστικών αποφάσεων σε εργοστασιακή κλίμακα. Συνολικά, η ομάδα εργασίας ζήτησε μια συνεπή και κοινή προσέγγιση σε ολόκληρη την επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2.Ομάδα σχεδιασμού προϊόντων για ανακύκλωση (ανακυκλωσιμότητα)

Η ομάδα εργασίας υπογράμμισε τα ακόλουθα κύρια σημεία:

Α) Ο στόχος δεν πρέπει να είναι μόνο η ανακυκλωσιμότητα (recyclability) των προϊόντων αλλά η ανακύκλωση και η επαναχρησιμοποίηση

Β) Απαιτείται ένα σαφές πλαίσιο για την τόνωση της ανακυκλωσιμότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει τις βασικές απαιτήσεις σε ότι αφορά τον σχεδιασμό των συσκευασιών, το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ανακυκλώσιμες συσκευασίες και την διαφοροποίηση των τελών της διευρυμένης ευθύνης παραγωγών (EPR) με βάση την ανακυκλωσιμότητα κάθε προϊόντος

Γ) Οι καταναλωτές θα πρέπει να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια

Οι συμμετέχοντες σε αυτή την συζήτηση της ομάδας εργασίας ήταν οι: «Construction Products Europe», «Polyolefins Circular Economy Platform» (PCEP), «EUROPEN», «AIM», «AISE».

Η ομάδα εργασίας υπογράμμισε ότι θα πρέπει να συμμετάσχουν σε αυτή την πρωτοβουλία όχι μόνο οι βιομηχανίες αλλά και οι ρυθμιστικές αρχές (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση), ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες με εξειδίκευση στην «Ανάλυση Κύκλου Ζωής» (Life Cycle Analysis) (π.χ.JRC), Σύνδεσμοι Καταναλωτών, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και οι ιδιοκτήτες υποδομών ανακύκλωσης.

3.Ομάδα εργασίας ανακυκλωμένου πλαστικού που περιέχεται σε προϊόντα

Αυτή η ομάδα εργασίας υπογράμμισε τρία βασικά μηνύματα:

Α) Η απορρόφηση ανακυκλωμένων πλαστικών υλικών σε προϊόντα εξαρτάται από την ποιότητα και την σταθερή παροχή ανακυκλωμένου υλικού. Η εμπιστοσύνη των πελατών και των καταναλωτών για την ποιότητα των ανακυκλωμένων πλαστικών πρέπει να αυξηθεί (επικοινωνία).

Β) Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλα τα προϊόντα και τις εφαρμογές ανακυκλωμένα πλαστικά σε ίδια ποσότητα. Τα βιομηχανικά πρότυπα για τη χρήση ανακυκλωμένων πλαστικών υλικών είναι απαραίτητα ανά ομάδα προϊόντων.

Γ) Το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν θα πρέπει να προκαλεί αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τα ανακυκλωμένα πλαστικά για μια ομάδα προϊόντων. Το νομικό πλαίσιο θα πρέπει να είναι σταθερό ώστε να επιτρέπει επενδύσεις.

Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη συζήτηση ήταν οι: «EDANA», «CLEPA», «ACEA», «DigitalEurope», «European Plastics Converters» (EuPC), «UNESDA»

Αυτή η ομάδα εργασίας κατέληξε ότι σε αυτή την πρωτοβουλία θα πρέπει να συμμετάσχουν πρωτίστως οι βιομηχανίες και οι οργανισμοί τυποποίησης, αλλά και οι νομοθέτες (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση).

4. Ομάδα εργασίας συστήματος παρακολούθησης

Αυτή η ομάδα εργασίας υπογράμμισε τα ακόλουθα βασικά μηνύματα:

  1. A) Το πεδίο εφαρμογής του συστήματος παρακολούθησης (monitoring) θα πρέπει να αποσαφηνιστεί με καθαρότητα (π.χ. ανακυκλωμένα πλαστικά που χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά από τους μεταποιητές)
  2. B) Οι πηγές δεδομένων θα πρέπει να είναι σαφείς (εμπιστοσύνη)

Γ) Θα πρέπει να δημιουργηθούν ορισμένες πηγές δεδομένων σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις έπειτα από την πρόοδο, που έχει ήδη επιτευχθεί (π.χ. εκπομπές CO2)

Δ) Το σύστημα παρακολούθησης θα πρέπει να είναι συναινετικό και αποδεκτό σε ολόκληρο τον κλάδο των πλαστικών, συμπεριλαμβανομένων αξιολογήσεων από συναδέλφους (peer review).

Η ομάδα τόνισε επίσης τη σημασία της αποφυγής ανησυχιών για anti-trust (αντιμονοπωλιακές πρακτικές) με την ύπαρξη για παράδειγμα ενός τρίτου ανεξάρτητου φορέα, που θα συλλέγει και θα συγκεντρώνει τα δεδομένα που υποβάλλονται από μεμονωμένες εταιρείες.

Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη συζήτηση ήταν οι: «Petcore Europe» και «EUCIA».

Αυτή η ομάδα εργασίας αναμένει ότι η βιομηχανία θα συμμετάσχει στην πρωτοβουλία, με την υποστήριξη ΜΚΟ και δημόσιων αρχών.

5. Ομάδα Εργασίας «Έρευνας & Ανάπτυξης» (R&D) και επενδύσεων,  συμπεριλαμβανομένης της χημικής ανακύκλωσης

Αυτή η ομάδα τόνισε:

Α) Την επείγουσα ανάγκη να γίνουν επενδύσεις στην Έρευνα & Ανάπτυξη (R&D), συμπεριλαμβανομένων:

1) δειγμάτων προϊόντων, πριν διοχετευθούν στην λιανική πώληση και πιλοτικών προγραμμάτων για χημική ανακύκλωση και

2) Έρευνα & Ανάπτυξη για την ανακύκλωση πολυστρωματικών υλικών.

Β) Την ανάγκη συμφωνίας ευρωπαϊκών προτύπων όσον αφορά τον ορισμό των διαφόρων τεχνολογιών και διαδικασιών ανακύκλωσης χημικών ουσιών (συμπεριλαμβανομένων π.χ. τον ορισμό των χαρακτηριστικών των εισερχομένων και εξερχομένων ή την μεθοδολογία για τον υπολογισμό της ισορροπίας μαζών).

Γ) Η ανάγκη εξασφάλισης επαρκούς πρώτης ύλης για τις εγκαταστάσεις χημικής ανακύκλωσης, με απαγόρευση για παράδειγμα της υγειονομικής ταφής των πλαστικών αποβλήτων σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δ) Η ανάγκη να κατανοηθούν οι επιπτώσεις στην αγορά της χημικής ανακύκλωσης όταν εισέλθει πλήρως, στην εμπορική της φάση στην αγορά και τη σημασία αποφυγής αντιμονοπωλιακών πρακτικών.

Οι συμμετέχοντες σε αυτή τη συζήτηση ήταν οι: «CEFIC», «ERFO», «Circular Solutions Styrenics», «Vinylplus», «European Snacks Association», «APPLIA».

Η ομάδα εργασίας αυτή τόνισε την ανάγκη συμμετοχής ολόκληρου του οικοσυστήματος καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας (πανεπιστήμια, ερευνητικοί και τεχνολογικοί οργανισμοί) , οργανισμοί τυποποίησης (CEN και ISO), ΜΚΟ και δημόσιες αρχές.

ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα στείλει σύντομα προσκλήσεις για να αρχίσουν οι  συνεδριάσεις των ομάδων εργασίας σε επιχειρησιακό επίπεδο. Όλοι οι συμμετέχοντες της πρώτης συνάντησης μπορούν να παρακολουθήσουν όλες τις συναντήσεις των ομάδων εργασίας. Οι ομάδες εργασίας θα πρέπει να εργαστούν και να παραδώσουν έργο σε σύντομο χρόνο για τη δεύτερη συνεδρίαση υψηλού επιπέδου της «Circular Plastics Alliance», η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο του 2019.