preloader icon

08.02.2022
Δελτία τύπου
Με επιτυχία διεξήχθη η εκδήλωση για την παρουσίαση της μελέτης του ΙΟΒΕ για την Κυκλική Οικονομία
news image

Η συμβολή της ελληνικής βιομηχανίας πλαστικών και ειδικότερα των προϊόντων συσκευασίας, αγροτικού φιλμ και αλιευτικών πλαστικών (δίχτυα) στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής και εθνικής στρατηγικής για την Κυκλική Οικονομία, καθώς και η ανάλυση των προκλήσεων και των ευκαιριών σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας του κλάδου, είναι το αντικείμενο της νέας μελέτης του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών - ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκε στη διαδικτυακή εκδήλωση «Ο ρόλος της Ελληνικής Βιομηχανίας Πλαστικών στην Κυκλική Οικονομία» που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδας (ΣΒΠΕ). 

Ο κ. Βασίλης Γούναρης, Πρόεδρος ΣΒΠΕ, κατά την εναρκτήρια ομιλία του αναφέρθηκε στη δυναμική του κλάδου επισημαίνοντας ότι συνεισφέρει το 1,6% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος, στην άμεση και έμμεση απασχόληση στο 1,8% του συνολικού δυναμικού της χώρας, ενώ χαρακτηρίζεται από εξωστρέφεια καθώς αντιπροσωπεύει το 4% των συνολικών εξαγωγών. 



Για το ρόλο της βιομηχανίας πλαστικών στην επίτευξη της Κυκλικής Οικονομίας τόνισε «ως βιομηχανία πλαστικών έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ο κλάδος μας βρίσκεται στον πυρήνα της καινοτομίας και οι εταιρείες στη χώρα μας έχουν αρχίσει να εντάσσουν σε κάθε στάδιο της παραγωγής τους τις αρχές της κυκλικής οικονομίας: από την επιλογή των υλικών, έως το σχεδιασμό. Η παραγωγή εστιάζει στη διευκόλυνση της διαδικασίας της ανακύκλωσης η οποία αποτελεί τη βάση της κυκλικής οικονομίας». Επίσης ο πρόεδρος του ΣΒΠΕ τόνισε «τα πλαστικά αποτελούν μέρος της λύσης στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας. Ιδιαίτερα σήμερα που η βιομηχανία βρίσκεται σε ένα κομβικό σταυροδρόμι. 

Η πανδημία αποτέλεσε το μεγάλο επιταχυντή των εξελίξεων και ανέδειξε με επιτακτικό τρόπο την ανάγκη διαχείρισης των απορριμμάτων στη σωστή διάστασή της. Τα τελευταία δύο χρόνια διαπιστώσαμε στην πράξη πόσο χρήσιμα είναι τα πλαστικά στη διασφάλιση της υγείας μας, καθώς αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για την παραγωγή του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού, αλλά και τη σημασία της σωστής απόρριψης του υλικού. Για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την πρόκληση της διαχείρισης των απορριμμάτων απαιτούνται: a) Κατασκευή σύγχρονων μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων και ανακύκλωσης, β)Διευκόλυνση των πολιτών με εύκολα προσβάσιμες ροές απόρριψης  αποβλήτων και γ) Υλοποίηση μεγάλης κλίμακας εκπαίδευσης των καταναλωτών για την ορθή απόρριψη των συσκευασιών μετά τη χρήση τους».

Αναφερόμενος στην εφαρμογή της εθνικής και ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κυκλική οικονομία ο κ. Πέτρος Βαρελίδης, Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επισήμανε ότι η Ευρώπη είναι μια ήπειρος που στερείται πρώτων υλών γενικότερα, επομένως αποτελεί ανάγκη επιβίωσης για την ευρωπαϊκή ένωση να προτάξει το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας με την κατάρτιση του ευρωπαϊκού Σχέδιου δράσης του 2020. «Σε πρακτικό επίπεδο εξακολουθούν να υπάρχουν ασάφειες στην εφαρμογή και την  υλοποίηση δράσεων για την κυκλική οικονομία. Ωστόσο, από την πλευρά μας έχουμε καταρτίσει το Εθνικό σχέδιο δράσης για την κυκλική οικονομία που περιλαμβάνει 70 δράσεις, πολλές εκ των οποίων αφορούν στα πλαστικά. Ταυτόχρονα προχωρήσαμε σε μια σημαντική μεταρρύθμιση με το νόμο 4819/21, ενοποιώντας σε ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο τους κανόνες διαχείρισης των αποβλήτων και για την ανακύκλωση, εισάγοντας μέτρα που στοχεύουν ακριβώς στην ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας. 


Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στη νομοθεσία όσο στην εφαρμογή της. Δεν στοχοποιούμε τα πλαστικά σε σχέση με άλλα υλικά. Είναι ένα ιδιαίτερα χρήσιμο υλικό, συνώνυμο του σύγχρονου τρόπου ζωής χωρίς βέβαια να σημαίνει ότι δεν δημιουργεί προβλήματα στο περιβάλλον. Το πλαστικό δεν είναι ένα υλικό αλλά πολλά και διαφορετικά υλικά, χαρακτηριστικό το οποίο δημιουργεί δυσκολία στην ορθή ξεχωριστή συλλογή του που είναι η βάση για την ποιοτική ανακύκλωση στη συνέχεια. Θα πρέπει όλοι να εργαστούμε και να συνεργαστούμε όλοι οι εμπλεκόμενοι προς αυτή την κατεύθυνση».     

Ειδικότερα για την πρόκληση της κυκλικής οικονομίας στην Ευρώπη αλλά και στις χώρες του νότου αναφέρθηκε η κυρία Σίλβια Φ. Στεραντίνο, Διευθύντρια Νομικών & Ρυθμιστικών Υποθέσεων της EuPC, τονίζοντας ότι υπάρχει θετική εξέλιξη η οποία ειδικότερα στον τομέα των πλαστικών επηρεάστηκε από την πανδημία όπως σε όλη την Ευρώπη, ωστόσο εκτιμά θα ξεπεραστούν οι όποιες δυσκολίες που έχουν δημιουργηθεί, και από την αύξηση του κόστους των ενεργειακών πόρων, και θα υπάρξει θετικό αποτέλεσμα. 

Την ανάγκη ενός εντατικού διαλόγου και της συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων ώστε να καταστεί κατανοητός ο ρόλος του πλαστικού γενικότερα στην κοινωνία και  την οικονομία, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της Κυκλικής οικονομίας τόνισε ο κ. Τζιουζέπε Ρίβα, Διευθυντής του Μεσογειακού Cluster της PlasticsEurope. 


Ο κ. Ηλίας Ντεμιάν, ερευνητικός, συνεργάτης ΙΟΒΕ σε θέματα περιβαλλοντικών οικονομικών, παρουσίασε τα βασικά ευρήματα της μελέτης. Τόνισε ότι η υψηλή κατά κεφαλήν παραγωγή αστικών αποβλήτων, καθώς και η ταφή, οδηγούν την Ελλάδα στις χαμηλότερες θέσεις στο δείκτη κυκλικότητας υλικών στην ΕΕ27. Επισήμανε ότι η ανακύκλωση των πλαστικών συσκευασιών διαμορφώθηκε στο 37,6% το 2019, απέχοντας κατά 50% από το στόχο του 2025. Σε όρους διαχείρισης το 77%  των παραγομένων αποβλήτων οδηγείται σε χώρους υγειονομικής ταφής ενώ προς ανακύκλωση διατίθεται το 21% των αστικών αποβλήτων. 

Συνυπολογίζοντας το συντελεστή ιδίων πόρων του προϋπολογισμού της ΕΕ για τα απορρίμματα πλαστικής συσκευασίας (€0,8 ανά κιλό) η χώρα μας καλείται να καταβάλλει €111,2 εκατ., για τις ποσότητες που δεν ανακυκλώθηκαν το 2019. Παράλληλα, η εφαρμογή του νέου ΕΣΔΑ οδηγεί στην ανάγκη ανακύκλωσης επιπλέον 174,0 χιλ. τόνων πλαστικής συσκευασίας το 2030, για τα οποία θα απαιτηθούν επιπλέον επενδύσεις ύψους €139,8 εκατ., σε νέες εγκαταστάσεις ανακύκλωσης. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών των σχετικών επιχειρήσεων αναμένεται να ενισχυθεί κατά €106,8 ετησίως. Οι παραπάνω επενδύσεις αφενός θα υποστηρίξουν τη βελτίωση της θέσης της Ελλάδας στους δείκτες Κυκλικής Οικονομίας, και αφετέρου θα επιφέρουν σημαντική προστιθέμενη αξία στις επιχειρήσεις που σχετίζονται με δραστηριότητες της κυκλικής οικονομίας.  

Αναφερόμενος στις προτάσεις της μελέτης επισήμανε πως, παράλληλα με την υιοθέτηση συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης για περισσότερα ρεύματα πλαστικών αποβλήτων, είναι απαραίτητη η εφαρμογή συστημάτων πιστοποίησης της ποιότητας των παραγόμενων δευτερογενών πρώτων υλών, καθώς και προϊόντων που περιέχουν ανακυκλωμένες ύλες. 

Η σημασία της ανακύκλωσης για τη μετάβαση στο μοντέλο της Κυκλικής Οικονομίας αλλά και ως βιώσιμη λύση στη διαχείριση των πλαστικών απορριμμάτων, ήταν το θέμα συζήτησης που ακολούθησε. Στη συζήτηση συμμετείχαν οι:

Mανώλης Γραφάκος, Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος αναφέρθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων επισημαίνοντας πέντε σημεία δράσης: 1. Το τέλος ταφής απορριμμάτων σε ΧΥΤΑ. 2. Την εφαρμογή της πολιτικής «πληρώνω όσο πετάω». 3. Την Υπ. Απόφαση που θα δημοσιευτεί σύντομα για τη διαλογή των απορριμμάτων που θα προσφέρει κίνητρα στους Δήμους. 4. Τη δημιουργία υποδομών με νέες μονάδες ανάκτησης ανακύκλωσης, 5. Τη σοβαρή αναβάθμιση των κέντρων διαλογής.

Γεωργία Μαντζαβά, Στέλεχος Δ/νσης Διαχείρισης Αποβλήτων Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία ενημέρωσε ότι το τέλος για την ταφή των απορριμμάτων από 1/1/2022, είναι ένα οικονομικό εργαλείο που εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και θα συμβάλλει σταδιακά στην μείωση των απορριμμάτων που οδηγούνται σε ταφή.

Σωτήριος Κορδάς, Γενικός Γραμματέας ΣΒΠΕ, ο οποίος τόνισε το διαχρονικό ενδιαφέρον του Συνδέσμου και της βιομηχανίας για την κυκλική οικονομία και επεσήμανε την ετοιμότητά της να αξιοποιήσει τα ανακυκλωμένα υλικά και να επενδύσει σε αυτή την κατεύθυνση, αναμένοντας και την στήριξη της πολιτείας σε ρυθμιστικό επίπεδο.

Ηλίας Μουσταΐρας, Αντιπρόεδρος Ανταποδοτική Ανακύκλωση A.E., ο οποίος αναφέρθηκε στην  υιοθέτηση του συστήματος εγγυοδοσίας που θεωρεί ότι είναι υπέρ της βιομηχανίας και των χρηστών, καθώς θα ενισχυθεί η ανακύκλωση και επεσήμανε τα κίνητρα που θα δοθούν για την έγκαιρη (πριν από την υποχρεωτική εφαρμογή) χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού στην παραγωγή νέων πλαστικών υλικών.

Ιωάννης Ραζής, Γενικός Διευθυντής ΕΕΑΑ - Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, ο οποίος διευκρίνισε ότι οι επιδόσεις μας σε ανακύκλωση είναι μεν υψηλές, αλλά η θέση μας στην Ευρώπη είναι πολύ χαμηλά, καθώς αυτό αφορά το σύνολο των απορριμμάτων. Έθεσε το ζήτημα της πιθανής εισφοροδιαφυγής από την πλευρά των συσκευασιών και επεσήμανε τη δυναμική της ΕΕΑΑ (δίκτυο, υποδομές, επιδόσεις) για την αποδοτική εφαρμογή των αποφάσεων της πολιτείας.

Δημήτριος Κονταξής, Πρόεδρος ΣΕΠΑΝ – Σύνδεσμος Βιομηχανιών και Επιχειρήσεων Ανακύκλωσης και Ενεργειακής Αξιοποίησης, ο οποίος αναφέρθηκε στη μελέτη του ΣΕΠΑΝ που διαπίστωσε αποσπασματικές δράσεις και τις ανάγκες διαφάνειας των δεδομένων (ακρίβεια αριθμών), αξιοποίησης του ηλεκτρονικού μητρώου αποβλήτων και της ενίσχυσης της ζήτησης για ανακυκλώσιμο πλαστικό.

Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος τόνισε την ανάγκη για συμπληρωματικότητα των δράσεων και πολιτικών -βάσει σχεδίου- όπως η θέσπιση κινήτρων, (θετικά και αρνητικά) και η δημιουργία υποδομών, μαζί με ένα σύστημα συντονισμού και παρακολούθησης, καθώς με αυτό τον τρόπο εκτός από την προστασία του περιβάλλοντος αναμένεται να δημιουργηθεί και πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα και αξία.


Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Πλαστικών Ελλάδος (Σ.Β.Π.Ε.) ευχαριστεί τις εταιρείες BASF ΕΛΛΑΣ A.B.E.E., DOW HELLAS A.E., ΜΑΚΠΑΚ Α.Ε.Β.Ε., ORBIT POLYMERS A.E., ΠΑΝΧΑΡΤ – ΑΦΟΙ ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΙ Α.Β.Ε.Ε., ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΘΡΑΚΗΣ PACK A.B.E.E., ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε., RESILUX ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ Ν.ΕΥΡΩΠΗΣ Α.Β.Ε.Ε., για την υποστήριξη και την ευγενική χορηγία τους.